Có con khuyết tật đặc biệt nặng: Điều kiện mua nhà ở xã hội thế nào?

Con khuyết tật đặc biệt nặng có được ưu tiên mua nhà ở xã hội không?

Theo quy định tại Nghị định 136/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 07/04/2026), người khuyết tật đặc biệt nặng thuộc đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội. Cụ thể, tại Điều 10 Nghị định 136/2026/NĐ-CP liệt kê các đối tượng được ưu tiên mua NOXH, trong đó có nhóm "Người khuyết tật đặc biệt nặng, người khuyết tật nặng". Nếu con bạn 10 tuổi và được xác định là khuyết tật đặc biệt nặng theo quy định của Luật Người khuyết tật, thì con bạn là đối tượng trực tiếp được ưu tiên. Tuy nhiên, trên thực tế, người mua nhà là cha/mẹ (với tư cách là người đại diện hợp pháp) sẽ đứng tên hợp đồng, và con là thành viên hộ gia đình. Do đó, gia đình bạn có thể được xét duyệt mua NOXH nếu đáp ứng các điều kiện khác.

Điều kiện để gia đình có con khuyết tật đặc biệt nặng mua nhà ở xã hội

Để được mua NOXH, gia đình phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về đối tượng, nhà ở, thu nhập và cư trú theo quy định tại Nghị định 136/2026/NĐ-CP và Luật Nhà ở 2023:

• Điều kiện về đối tượng: Người khuyết tật đặc biệt nặng là một trong các đối tượng được ưu tiên. Gia đình có con khuyết tật đặc biệt nặng được coi là hộ gia đình có đối tượng ưu tiên.
• Điều kiện về nhà ở: Chưa có nhà ở hoặc có nhà ở nhưng diện tích bình quân đầu người dưới 10m² sàn/người (theo Điều 13 Nghị định 136/2026/NĐ-CP).
• Điều kiện về thu nhập: Đối với đối tượng ưu tiên là người khuyết tật, không yêu cầu về thu nhập. Tuy nhiên, hộ gia đình phải thuộc diện không phải nộp thuế thu nhập thường xuyên (theo quy định tại Điều 12 Nghị định 136/2026/NĐ-CP). Cụ thể, tổng thu nhập hàng tháng của hộ gia đình không vượt quá mức lương cơ sở (khoảng 2,34 triệu đồng/tháng) cho mỗi thành viên.
• Điều kiện về cư trú: Có đăng ký thường trú hoặc tạm trú tại địa phương nơi có dự án NOXH (theo Điều 14 Nghị định 136/2026/NĐ-CP).

Hồ sơ chứng minh con khuyết tật đặc biệt nặng

Để được hưởng ưu tiên, gia đình cần chuẩn bị các giấy tờ sau theo Thông tư 08/2026/TT-BXD:

• Giấy xác nhận khuyết tật do Hội đồng giám định y khoa cấp huyện hoặc cơ quan có thẩm quyền cấp, xác định mức độ khuyết tật đặc biệt nặng.
• Sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú của cha/mẹ và trẻ.
• Giấy khai sinh của trẻ để chứng minh quan hệ nhân thân.
• Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân của cha/mẹ (người đại diện).

Ngoài ra, gia đình cần cung cấp các giấy tờ chứng minh điều kiện nhà ở và thu nhập theo mẫu đơn quy định.

Quyền lợi ưu tiên khi có con khuyết tật đặc biệt nặng

Theo Điều 11 Nghị định 136/2026/NĐ-CP, đối tượng là người khuyết tật đặc biệt nặng được hưởng các ưu tiên sau:

• Được ưu tiên xét duyệt hồ sơ so với các đối tượng thông thường.
• Được miễn hoặc giảm tiền thuê nhà (nếu thuê) hoặc hỗ trợ lãi suất vay ngân hàng (nếu mua).
• Được ưu tiên lựa chọn căn hộ phù hợp với tình trạng khuyết tật (tầng thấp, có thang máy, thiết kế lối đi riêng).
• Không phải đóng thuế thu nhập cá nhân liên quan đến giao dịch mua NOXH.

Quy trình và thủ tục mua nhà ở xã hội

Quy trình thực hiện theo hướng dẫn tại Thông tư 08/2026/TT-BXD và Thông tư 05/2025/TT-BXD:

• Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ theo quy định (bao gồm giấy xác nhận khuyết tật đặc biệt nặng).
• Bước 2: Nộp hồ sơ tại UBND cấp huyện nơi có dự án hoặc Ban Quản lý dự án NOXH.
• Bước 3: Cơ quan chức năng thẩm định và ra quyết định phê duyệt danh sách đối tượng được mua.
• Bước 4: Ký hợp đồng mua bán và thanh toán theo tiến độ.

Thời gian xét duyệt thường kéo dài từ 30 đến 45 ngày làm việc.

Những lưu ý quan trọng

• Con khuyết tật đặc biệt nặng phải được xác nhận bởi Hội đồng giám định y khoa, không chỉ dựa trên giấy tờ y tế thông thường.
• Gia đình cần đảm bảo không có nhà ở hoặc diện tích nhà ở thấp hơn quy định.
• Thu nhập hộ gia đình phải dưới mức quy định (khoảng 2,34 triệu đồng/người/tháng).
• Nếu gia đình đã từng được hỗ trợ NOXH trước đây, sẽ không được mua lại (trừ trường hợp đặc biệt theo Luật Nhà ở 2023).
• Luật Dân số 2025 (hiệu lực 01/07/2026) không ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện mua NOXH, nhưng có thể liên quan đến việc xác nhận quan hệ nhân thân.

Như vậy, với con khuyết tật đặc biệt nặng, gia đình bạn hoàn toàn có cơ hội được ưu tiên mua NOXH nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện. Hãy liên hệ UBND cấp huyện hoặc Sở Xây dựng địa phương để được hướng dẫn chi tiết.